Skip to main content

Άγγελος Συρίγος: Ήσαν προδότες;

Άγγελος Συρίγος, Ήσαν προδότες;

 

Θεωρητικώς σε αυτό το ζήτημα δεν θα έπρεπε να υπάρχουν ερωτηματικά. Το πραξικόπημα που προηγήθηκε της τουρκικής εισβολής ήταν προδοσία εις βάρος του ελληνικού έθνους διότι έδωσε την πολιτική (και όχι τη νομική) αφορμή στην Τουρκία να επέμβει στρατιωτικά εις βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η πράξη αυτή είναι εντελώς διακριτή από την πράξη της εσχάτης προδοσίας που τελέσθηκε κατά την κατάλυση του Συντάγματος την 21η Απριλίου 1967.

Για να διακριβωθεί, όμως, εάν ποινικά ήσαν προδότες, απαραίτητη είναι η γνώση της διακρίσεως μεταξύ του άμεσου και του ενδεχόμενου δόλου. Στον άμεσο δόλο ο υπαίτιος επιδιώκει το συγκεκριμένο αποτέλεσμα ή όταν δεν το επιδιώκει το αποδέχεται ως αναγκαία συνέπεια της συμπεριφοράς του. Ενδεχόμενος δόλος υπάρχει όταν ο υπαίτιος δεν επιδιώκει το συγκεκριμένο αποτέλεσμα, αντιλαμβάνεται, όμως, ότι μπορεί να επέλθει ως συνέπεια της συμπεριφοράς του.

 Στην περίπτωση του πραξικόπηματος θα πρέπει να θεωρείται βέβαιον ότι οι διοργανωτές του δεν επιθυμούσαν την τουρκική εισβολή. Όσο πορωμένοι και να ήσαν κάποιοι από τους χουντικούς, είναι απίθανο να θεωρηθεί ότι υπήρχαν έλληνες αξιωματικοί που επεδίωκαν να αντικατασταθεί ο Μακάριος από τα τουρκικά κατοχικά στρατεύματα.

Ως προς τον ενδεχόμενο δόλο όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Προειδοποιήσεις για τις συνέπειες ενός πραξικοπήματος είχαν δοθεί εγκαίρως. Λίγες ημέρες πριν το πραξικόπημα, η «πολιτική» και υπηρεσιακή ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών (Σπυρίδων Τετενές, υπουργός, Άγγελος Βλάχος, γενικός γραμματέας, και Ιωάννης Τζούνης, γενικός διευθυντής) είχε παραιτηθεί διαφωνώντας με την πολιτική της ελληνικής κυβερνήσεως στο Κυπριακό. Οι παραιτήσεις δεν τάραξαν τον δικτάτορα Ιωαννίδη. Μπορούσε, όμως, να αντιληφθεί τις συνέπειες των αποφάσεών του; Ο ίδιος με μία σειρά από θεατρικές κινήσεις μετά την εισβολή άφησε να εννοηθεί ότι εξαπατήθηκε αορίστως από κάποιους εκπροσώπους των ΗΠΑ. Ποτέ, όμως, δεν τόλμησε να καταγράψει τα γεγονότα αυτών των ημερών παρ’ ότι είχε άπλετο χρόνο (36 χρόνια στη φυλακή…). Οι στενοί συνεργάτες του είτε λόγω φόβου είτε λόγω αδυναμίας αντιλήψεων των ευρύτερων διεθνών ισορροπίων δεν τόλμησαν ποτέ να εκφράσουν αντίθετη άποψη. Το αποτέλεσμα ισοδυναμεί με προδοσία. 

Ο κ. Άγγελος Μ. Συρίγος είναι επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.