Skip to main content

Ταυτοποιήθηκαν, μέχρι σήμερα, 518 Ε/κ – Ελλαδίτες και 181 Τ/κ Οστά αγνοουμένων σε 306 χώρους ταφής

Λευκωσία: Εκτενή ενημέρωση έτυχε η Βουλή για την πορεία των ταυτοποιήσεων των αγνοουμένων, για τις εκταφές που βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς και για το μεγάλο πονοκέφαλο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ) που αφορά τη σκόπιμη μετακίνηση οστών από τον κατοχικό στρατό.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα που απέστειλε στις 7 του μήνα στην Επιτροπή Προσφύγων της Βουλής ο εκπρόσωπος της ελληνοκυπριακής κοινότητας στη ΔΕΑ, Νέστορας Νέστορος, μέχρι σήμερα ταυτοποιήθηκαν με το πρόγραμμα της ΔΕΑ 518 Ελληνοκύπριοι – Ελλαδίτες και 181 Τουρκοκύπριοι αγνοούμενοι. Για τις πιο πάνω υποθέσεις, έγιναν ταυτοποιήσεις με το πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας (PHR), από την αμερικανική κυβέρνηση για έναν Ελληνοκύπριο με αμερικανική υπηκοότητα και με το πρόγραμμα της ΔΕΑ.
Σύμφωνα με τον κ. Νέστορος, αυτή τη στιγμή, τα οστά που δεν έχουν ακόμη αναλυθεί και τα οποία βρίσκονται στο χώρο φύλαξης του Ανθρωπολογικού Εργαστηρίου υπολογίζεται ότι ανήκουν σε 15 Ελληνοκύπριους και 100 Τουρκοκύπριους. Επίσης, υπάρχουν άλλες 145 υποθέσεις για τις οποίες οι ανθρωπολογικές και γενετικές αναλύσεις είναι υπό εξέλιξη. Πέραν τούτου, 50 υποθέσεις Ελληνοκυπρίων δεν μπορούν να οδηγήσουν σε ταυτοποίηση λόγω του ότι, δεν υπάρχει ταύτιση με τη βάση γενετικού υλικού της ΔΕΑ ή δεν προκύπτει επαρκές γενετικό υλικό από τα οστά.

Σημειώνεται ότι έγινε μια μεγάλη προσπάθεια για συνεργασία με τις οικογένειες αγνοουμένων οι οποίες δεν είχαν αρχικά συμφωνήσει για την παραχώρηση γενετικού υλικού, για να επιλυθεί το ζήτημα αυτό.

Επιπλέον, όπως προκύπτει μετά την ανάλυση των αρχαιολογικών και ανθρωπολογικών δεδομένων, άλλες 70-80 υποθέσεις φαίνεται να σχετίζονται με ευρήματα αρχαιολογικής φύσεως. Απ’ αυτή την ομάδα θα αποσταλούν σκελετικά δείγματα για αναλύσεις χρονολόγησης για να επιβεβαιωθεί ότι δεν σχετίζονται με το έργο της ΔΕΑ.

Στο πρόγραμμα εκταφών και ταυτοποιήσεων της ΔΕΑ, που άρχισε τη λειτουργία του το 2006, δραστηριοποιούνται εννέα συνεργεία εκταφών, επτά στις κατεχόμενες και δυο στις ελεύθερες περιοχές που σκοπό έχουν τον εντοπισμό οστών σε πιθανούς χώρους ταφής που υποδεικνύονται ύστερα από σχετικές πληροφορίες από μάρτυρες ή προκύπτουν μέσα από τη μελέτη του διαθέσιμου αρχειακού υλικού.

Σύμφωνα με τον κ. Νέστορος, μέχρι στιγμής έχουν ανασκαφεί 1.096 χώροι και έχουν εντοπιστεί οστά σε 306 χώρους. Ορισμένοι από αυτούς τους χώρους ταφής βρίσκονται σε περιφραγμένες στρατιωτικές περιοχές ή σε χώρους που εντάσσονται στην κατηγορία των στρατιωτικών ζωνών. Ο κατοχικός στρατός παραχώρησε έγκριση στη ΔΕΑ, τον Νοέμβριο του 2015, για διενέργεια ανασκαφών σε 30 χώρους, οι οποίοι, εμπίπτουν σε στρατιωτικές περιοχές και οι οποίοι αναμένεται να ανασκαφούν στα επόμενα τρία χρόνια, κατά μέσο όρο 10 ανά έτος. Για το 2016 έγιναν ανασκαφές μέχρι σήμερα σε εννέα πιθανούς χώρους ταφής σε στρατιωτικές περιοχές και εντοπίστηκαν οστά σε δύο απ’ αυτούς, στον Άγιο Δομέτιο και Βώνη.

Μετακίνηση οστών

Η μετακίνηση οστών από πρωταρχικούς χώρους ταφής είναι μία από τις πιο δύσκολες πτυχές του προγράμματος της ΔΕΑ.

Επιστημονικά τεκμηριωμένες υποθέσεις όπου επιβεβαιώθηκαν μετακινήσεις οστών Ελληνοκύπριων αγνοουμένων στα κατεχόμενα και από τα ευρήματα των αρχαιολόγων είναι οι εκταφές που έχουν γίνει για τη μεγάλη ομάδα των αγνοουμένων της Άσσιας (δύο χώροι ταφής), στη Σίντα για τους αγνοούμενους που εξαφανίστηκαν στο χωριό Στρογγυλός, η εκταφή στην περιοχή του χωριού Κορνόκηπος και στον Άγιο Ιλαρίωνα.

Στους χώρους αυτούς εντοπίστηκαν οστά που αντιστοιχούν σε ένα ελάχιστο αριθμό 126 ατόμων.

Έρευνα με ΚΥΠ και τεχνολογία 

Όπως αναφέρει στο ενημερωτικό του σημείωμα προς τη Βουλή ο κ. Νέστορος, η ΔΕΑ θα αποστείλει επιστολή σε όλες τις Αρχές στην Κύπρο και στο εξωτερικό καθώς και σε Διεθνείς Οργανισμούς, όπως ο Ερυθρός Σταυρός και τα Ηνωμένα Έθνη που είχαν δράση στην Κύπρο το 1974 σκοπεύοντας στον εντοπισμό σχετικών στοιχείων και πληροφοριών μέσα από τα αρχεία τους για τη διακρίβωση της τύχης αγνοουμένων.

Παράλληλα, στο γραφείο του κ. Νέστορος συνεχίζεται η ερευνητική διαδικασία για συγκέντρωση και άλλων στοιχείων που αφορούν πιθανούς χώρους ταφής  σε συνεργασία με κλιμάκιο της ΚΥΠ, το οποίο αποτελείται από πέντε άτομα.

Πρόσθετα, η ελληνοκυπριακή πλευρά δρομολογεί τη χρήση ψηφιακών γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών για σκοπούς καλύτερης καταγραφής και διαχείρισης των πληροφοριών και υποβοήθησης της ερευνητικής διαδικασίας για ανεύρεση χώρων ταφής.  

 

Τρεις κατηγορίες

 
Η ΔΕΑ έχει κατηγοριοποιήσει τους αγνοούμενους και πεσόντες σε τρεις κατηγορίες ως εξής: 
1. Ελληνοκύπριοι / Ελλαδίτες: Αφορά 1.508 υποθέσεις από την τουρκική εισβολή, συμπεριλαμβανομένων 44 υποθέσεων της περιόδου 1963-64 καθώς και 555 υποθέσεις πεσόντων κατά την εισβολή του 1974. Η ελληνοκυπριακή πλευρά ενέταξε σε ξεχωριστή κατηγορία 126 υποθέσεις προσώπων που αρχικώς συμπεριλήφθηκαν στις υποθέσεις των 1.619 αγνοουμένων του 1974.
2. Τουρκοκύπριοι: Αφορά 493 υποθέσεις της περιόδου 1963-64 και 1974. Προστέθηκαν άλλες 26 νέες υποθέσεις που κατατέθηκαν στη ΔΕΑ από τις οικογένειες τους. Υπάρχουν καταγεγραμμένες και οκτώ υποθέσεις πεσόντων.
3. Ελλαδίτες αγνοούμενοι: Διαχωρίζονται στους αγνοούμενους της περιόδου 1963-67 (τέσσερα άτομα), στους αγνοούμενους που υπηρετούσαν στην Ε.Φ. το 1974 (13 άτομα), στους αγνοούμενους που υπηρετούσαν στην ΕΛΔΥΚ (59 άτομα) και στους πολίτες (ένα άτομο). Σύνολο, 77 άτομα. Μέχρι σήμερα ταυτοποιήθηκαν 14 αγνοούμενοι της τουρκικής εισβολής και δύο αγνοούμενοι της περιόδου 1963-64. 
 
Γράφει: Μιχάλης Χατζηστυλιανού