Skip to main content

Η 31η συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη

Η 31η συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο

στη Μακεδονία και τη Θράκη

Θα συμμετάσχουν 156 σύνεδροι με 64 ανακοινώσεις

Η καθιερωμένη πλέον ετήσια συνάντηση για «Το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη» θα πραγματοποιηθεί φέτος από την Πέμπτη 8 έως το Σάββατο 10 Μαρτίου 2018, στην Αίθουσα Τελετών του παλαιού κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ. Το Συνέδριο, το οποίο διεξάγεται ανελλιπώς εδώ και 31 χρόνια, συνδιοργανώνουν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Στη συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο του 2017 στη Mακεδονία και τη Θράκη, αρχαιολόγοι από τις Εφορείες Aρχαιοτήτων, τα Πανεπιστήμια και τις ξένες αρχαιολογικές αποστολές θα παρουσιάσουν τα αποτελέσματα των ανασκαφικών τους ερευνών, την αρχαιολογική και αρχαιομετρική τεκμηρίωση και την αξιοποίηση των δεδομένων τους. Στη φετινή διοργάνωση θα συμμετάσχουν 156 σύνεδροι και θα γίνουν 64 ανακοινώσεις σχετικά με την αρχαιολογική έρευνα που διεξάγεται στη Βόρεια Ελλάδα, από τον Έβρο μέχρι την Καστοριά.

Η γνώση που προκύπτει από τα νέα ευρήματα και τις γόνιμες ερευνητικές προσεγγίσεις κοινοποιείται άμεσα στη διεθνή επιστημονική κοινότητα μέσω των Πρακτικών των αρχαιολογικών αυτών συναντήσεων, που εκδίδονται ανελλιπώς κάθε χρόνο.

Η έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 8 Μαρτίου 2018 και ώρα 9:30, στην Αίθουσα Τελετών του παλαιού κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ.

Αρωγοί του Αρχαιολογικού Έργου είναι το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η Επιτροπή Ερευνών του ΑΠΘ.

Πρόγραμμα ΑΕΜΘ 31, 2017

Πηγή: archaiologia.gr

Guardian: The first shovelful, introducing our new archaeology and anthropology blog

The first shovelful: introducing our new archaeology and anthropology blog

Here we go, a new archaeology and anthropology blog, bringing you tombs, treasures, tribes and high adventure. Well maybe; we’re hoping there’ll be even more interesting and unexpected things than those to be honest. There’s plenty more going on than the stuff that usually makes the papers and together the five of us will aim to bring you a view from the inside on some of the most important discoveries and ideas that are shaping archaeological and anthropological research right now; the things that the experts are excited about. We’ll take you on a tour of some of the most fascinating excavations, past, present and future. We’ll reveal the studies being done with contemporary communities around the world, and the secrets being revealed by evolutionary and forensic anthropologists.

What unites archaeology and anthropology is that they are about people – past and present – based on the complex, multi-layered evidence available. We are interested in everything. No other research areas approach the study of humanity in such varied and encompassing ways.

Archaeology bobs and weaves between rock-hard science and the softest subtleties of social theory. It tickles the most remote boundaries of our origin as a species and digs through our grandparents’ rubbish. The questions we ask range from the minutia of household economy to the ideology of gods and kings; one archaeologist might be teasing isotopes out of a bone sample with a mass spectrometer while another’s pulling a colossal pharonic statue out of a building site with a crane.

Anthropology is about much more than remote field studies with tribal peoples. It embraces theories from philosophy, psychology and sociology. It deals with material culture and biological samples as well as the intangibles of human belief and cultural worlds. One anthropologist may be helping hunter-foragers defend their land rights in Amazonia. Another may be trying to find out how dating apps are impacting attitudes to intimacy in Amersham.

We’re people who like a challenge and who enjoy asking questions. We hope you’ll have plenty of questions for us as we go along.

We’re beginning our blog at an exciting and unsettling time for our disciplines. What we do and how we do it is being transformed by innovations in technology at a pace not everyone is comfortable with. New techniques are sparking new debates about what it means to preserve and present the past, and how to engage with communities and individuals. For example, the era of open-access data is bringing fresh audiences to archaeological research but also making archaeological sites more vulnerable by helping professional looters.

Archaeology has rarely found itself so much in the spotlight as it has been over the last few years. Islamic State has caused a crisis in the protection of cultural heritage by holding some of the world’s great archaeological sites hostage almost in the same manner as their human victims; filming their executions and broadcasting them to outrage the international community. Archaeologists have struggled, and continue to struggle to find a response. In this case, it’s the very fact that the world values archaeological remains which has made them a target.

The past and its remains are always political, and form an active and integral part of the present.

The scope of anthropology is wider and fuzzier than ever before. Communities that might once have been research subjects are now authors of their own work – the idea of the expert wrestles with embedded, ‘lived’ knowledge. Some anthropologists have been accused of using ethnographic research to help armies win battles, others celebrated for providing insight into radicalisation. Some focus on the minutae of modern life, others try to explain why Homo sapiens is the pre-eminient species on the planet.

The five contributors to the Past and the Curious have an equally wide range of experience, spanning the academic, public and commercial spheres. Our specialisms reach from the heart of the desert to the high rise apartments of modern mega-cities, and from the depths of prehistory to tea time yesterday, and into the future. We hope we can show you some new perspectives, as well as intrigue, entertain, and occasionally confuse you along the way. We might even convince you that there’s more to archaeology and anthropology than treasure and adventurous hats.

Meet the bloggers:

Mary Shepperson is a freelance archaeologist specialising in urbanism in Bronze Age Mesopotamia. She loves excavation and spends most of the year in Iraq covered in dirt.

Mary-Ann Ochota is a freelance broadcaster and writer. Her interests are broad – from Nomads in Tibet and crofters in Orkney, to landscape archaeology and the stories behind artefacts discovered by members of the public in Britain.

Jennifer Raff is a geneticist who specialises in the study of human variation among contemporary and ancient populations. She hunts for clues to our histories that are embedded in our genomes, working in both the laboratory and in the field (usually the Arctic).

Peter B Campbell is an underwater archaeologist who researches shipwrecks, sunken cities, and underwater caves. His work spans every time period, from the earliest seafarers to contemporary maritime societies, to explain the human connection to water.

Holly Kathryn Norton is a historical archaeologist focusing on political violence and a public servant working in the compliance process. She’s a bit of a policy geek, and wants to bring to light some of the laws that help protect our most precious non-renewable resources.

Πηγήhttps://www.theguardian.com/science/2017/apr/03/the-first-shovelful-introducing-our-new-archaeology-and-anthropology-blog

International summer school of Archaeology and Greek Language

International summer school of Archaeology and Greek Language

The Modern Greek Course

During the first week, an intensive Greek language course will be provided at the School of Modern Greek. The SMG is an academic unit with dynamic development. Its basic aim is to promote the Greek language and culture through a combination of educational, research, as well as cultural activities. The school’s mission is not solely to support the teaching of Greek as a second/foreign language, but also to provide learners with rich language and cultural experiences.

During this week, participants will have the opportunity to acquire some basic vocabulary and useful expressions in Modern Greek. They will also have the opportunity to get acquainted with the contemporary Greek culture and way of life. Classes will combine the teaching of the language with the immersion in the Greek culture; to this aim, thematic and cultural workshops will be organized and provided in order to give participants a taste of the contemporary life in Greece.

The teaching staff of the SMG are highly qualified and have long experience both in teaching and in material design for learners of Greek at all levels, as well as for learners with specific language needs. So the classes provided will be tailor-made and aim to enable the participants of the summer school to acquire survival Greek for basic communicative purposes and related to their own individual needs.

 

The Fieldwork

The fieldwork will take place at the Bronze and Iron Age settlement site of Thessaloniki Toumba, excavated by the Department of Archaeology, one of the top Archaeology Schools in Europe.* Work will focus on the investigation of the well preserved prehistoric houses of the site and the understanding of the various aspects of the lives of their inhabitants.

During the two weeks at the excavation the participants will be introduced to frontline fieldwork methods and archaeological theory. Students will rotate between digging in trenches and the processing of finds in the excavation shed and laboratory in order to acquire practical archaeological skills in a real research environment. Working in the trench will involve training, in the textual and three-dimensional documentation of the excavation process and the understanding of the basic principles of archaeological stratigraphy.

In the shed, students will work on the quantification, classification and cataloguing of atrtifacts and the processing of bioarchaeological remains. Fieldwork will be supplemented in the afternoon by hands on workshops on interdisciplinary approaches related to the study of excavated finds. Furthermore, through a series of lectures by specialists and fieldtrips, participants will familiarize themselves with aspects of the history and art of Northern Greece throughout the past.

Fees: 2000 euros | Discount: 200 euros (registrations till 1 March 2017)
Application deadline: 15 April 2017

Για περισσότερες πληροφορίες: http://smg.web.auth.gr/wordpress/?page_id=6998

Summer School 2017, Ancient technologies & the voyage of luxuries, IHU

Summer School 2017, Ancient technologies & the voyage of luxuries, IHU

 

Progress and innovation in technology were of exceptional importance for the development of ancient societies and have been of great interest to many disciplines. This year, the International Hellenic University Summer School is focusing on Ancient Technology and the Voyage of Luxuries offering the opportunity to study how technological achievements of ancient cultures facilitate luxurious activities; luxury as a social practice is exclusive per se. Based on the processes of the integration of those who belong to a certain elite group, but also on the exclusion of those who don’t, it is actually a social identifier throughout Antiquity. Subjects such as how the diffusion of improved infrastructural, organizational and mechanical technologies facilitated the production and distribution of luxury items (e.g. faience, glassware, jewelry, ceramics, toreutics, etc) or how the invention and transfer of new technologies served the needs of the ancient societies for prosperity, hence luxury, will be discussed.

In the course of the programme, the latest historical research along with state-of-the-art scientific techniques applied to the analysis of archaeological findings will be presented by senior academics and field archaeologists who are experts in their research areas

The Summer School on Ancient Technology is planned to be held annually with the aim of a) providing an international forum on technological achievements of the ancient Greek world and b) making greater use of the rich resources of Greece in terms of specialists in ancient technology research.

The aim of this 2-week intensive School is to make the participants more acquainted with aspects of ancient technologies by providing up-to-date knowledge presented and discussed by the experts of the relevant fields.

Accommodation & Fees
Participation fees

The tuition fees are 450€.

Participants will have to cover their own travel, accommodation and everyday expenses. Participants can choose accommodation from a variety of options, available at the city of Thessaloniki.

Discounts
Total fees of 350 € in case of pre-payment by 10 May 2017

Για περισσότερες πληροφορίεςhttp://www.ihu.edu.gr/atvl17/

 

Κ. Περιστέρη: Η Αμφίπολη δεν έχει αποκαλύψει όλα τα μυστικά της

Με “ένα… βιβλίο που δεν έχουμε διαβάσει όλες του τις σελίδες ακόμη” παρομοιάζει το μεγαλοπρεπές ταφικό συγκρότημα της Αμφίπολης η επίτιμη αρχαιολόγος και πρώην διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών Κατερίνα Περιστέρη.

Σε αποκλειστικές της δηλώσεις στο CNN Greece, η κ. Περιστέρη δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το “ταφικό ηρώο που σχετίζεται με τον Ηφαιστίωνα” να κρύβει κι άλλες εκπλήξεις αφού, όπως τονίζει, αν δεν ολοκληρωθεί η μελέτη, δεν μπορούμε να αποκρυπτογραφήσουμε όλα τα μυστικά που βρίσκονται θαμμένα σ’ αυτή την ξεχωριστή γωνιά της μακεδονικής γης.

Υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι μόνο όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες στερέωσης και ελευθερωθεί το εσωτερικό του μνημείου θα καταφέρουν να εξετάσουν με προσοχή όλους τους χώρους ώστε να συμπληρωθούν τα κομμάτια που πιθανόν λείπουν από το δυσεπίλυτο αρχαιολογικό παζλ.

AMFIPOLI006

Παράλληλα η αρχαιολόγος που έχει συνδέσει το όνομά της με την Αμφίπολη καυτηριάζει το γεγονός ότι, δύο χρόνια τώρα, το μνημείο, στο οποίο είχε υποκλιθεί όλη η υφήλιος, παραμένει αφημένο στη μοίρα του εκφράζοντας φόβους για τις φθορές που έχει υποστεί.

Τέλος η Κατερίνα Περιστέρη μας εμπιστεύεται το όνειρό της για το μνημείο της Αμφίπολης ενώ αποκαλύπτει πού πιστεύει ότι πρέπει να συνεχισθεί η ανασκαφική έρευνα.

amfipoli

Πηγή: CNN GREECE

Θεσσαλονίκη: Σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα στον υπό κατασκευή σταθμό μετρό «Αγία Σοφία»

Metro_Thessaloniki_Stathmos_Benizelou_Arxaia
 Υπολείμματα μιας μαρμαρόστρωτης πλατείας, περικλειόμενης από κυκλική σιγμοειδή στοά αποκάλυψε η αρχαιολογική έρευνα στις εισόδους του υπό κατασκευή σταθμού Αγίας Σοφίας, για το μετρό της Θεσσαλονίκης.

Το μνημειακό σύνολο, στη διασταύρωση της κεντρικής ρωμαϊκής λεωφόρου «Decumanus Maximus» με τον «cardo» της Αγίας Σοφίας, βρίσκεται πάνω στον άξονα δύο σημαντικών παλαιοχριστιανικών μνημείων, της Βασιλικής της Αχειροποιήτου και της επισκοπικής Βασιλικής στη θέση του ναού της Αγίας Σοφίας. Χρονολογείται στον 6ο αιώνα.

Τα πρώτα συμπεράσματα της ανασκαφικής έρευνας, που διεξάγει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, παρουσίασε σήμερα η αρχαιολόγος Ελένη Λαμπροθανάση, στην 30ή Επιστημονική συνάντηση για τις ανασκαφές στη Μακεδονία και τη Θράκη, που διοργανώνουν το ΑΠΘ και το υπουργείο Πολιτισμού.

«Οι μνημειακές αυτές διαμορφώσεις του δημόσιου χώρου, ενταγμένες σε μεγάλα οικοδομικά προγράμματα ανάγονται στον 5ο και 6ο αιώνα, με ενδιάμεσες επισκευές και διάρκεια χρήσης τουλάχιστον μέχρι και τον 9ο αιώνα. Παρόμοιες διαμορφώσεις δημόσιων χώρων στην πορεία κεντρικών οδών υλοποιήθηκαν ως μεγάλα οικοδομικά προγράμματα αυτοκρατόρων του 4ου, 5ου και 6ου αιώνα στην Κωνσταντινούπολη, γνωστά από τις πηγές», επισήμανε η κ. Λαμπροθανάση, διευκρινίζοντας ότι «στη Θεσσαλονίκη το νέο πολεοδομικό πρόγραμμα των παλαιοχριστιανικών χρόνων με τις ημικυκλικές σιγμοειδείς πλατείες εκτείνεται πάνω σε προγενέστερες οικοδομικές νησίδες».

«Στους πρωτοβυζαντινούς χρόνους διαπιστώνουμε σαφή διαφοροποίηση στον σχεδιασμό του πολεοδομικού ιστού. Η βυζαντινή αγορά με τα καταστήματα και τα εργαστήριά της καταλαμβάνει τμήμα της δημόσιας έκτασης. […] Η επαλληλία των οικοδομημάτων εντός ενός διευρυμένου χρονολογικά ορίζοντα, που κυμαίνεται από τα χρόνια της ύστερης αρχαιότητας μέχρι τη βυζαντινή εποχή, είναι ενδεικτική για τη διαχρονία της δημόσιας καθημερινής ζωής της πόλης», εξήγησε η αρχαιολόγος, σκιαγραφώντας τον χαρακτήρα του μνημειακού συνόλου.

 Τα ευρήματα

Βορείως του «Decumanus Maximus» ανοίγεται μία πλατεία περικλειόμενη από κυκλική σιγμοειδή στοά -εξέδρα. Υπολογίζεται ότι κάλυπτε συνολικά επιφάνεια 300 τετραγωνικών μέτρων. Εντός του μεγάλου σκάμματος αποκαλύφθηκε το ανατολικό ήμισυ της πλατείας σε έκταση 190 τμ. Δύο θυραία ανοίγματα σε τοίχο οδηγούν βόρεια και βορειοανατολικά πιθανότατα σε τρίτο ομόκεντρο σκέλος του στοϊκού οικοδομήματος, όπου εκτιμάται πως λειτουργούσαν καταστήματα.

Αν και η σύνδεση της πλατείας με τον Decumanus Maximus δεν είναι απόλυτα ευκρινής λόγω των επικείμενων βυζαντινών τοιχοποιών κατασκευών, η κ. Λαμπροθανάση σημείωσε: «Με βάση τα μέχρι σήμερα ανασκαφικά δεδομένα υποθέτουμε ότι η πλατεία συνδέεται με τον κεντρικό δρόμο μέσω στοάς παράλληλης με αυτόν, εκτεινόμενη μόνο στο πλάτος του ανοίγματός της. Οι δύο στυλοβάτες με επίστεψη από μαρμάρινες πλάκες, μόλις που διακρίνονται κατά τόπους κάτω από τους τοίχους των βυζαντινών καταστημάτων. Ο ένας βρέθηκε στη χορδή του ημικυκλίου και ο δεύτερος στη θέση όπου αναμενόταν ο βόρειος στυλοβάτης του δρόμου, σε απόσταση περίπου δύο μέτρων από το κράσπεδο».

Ανάλογη είναι η διαμόρφωση και στη νότια γωνία του «Decumanus Maximus» με τον «cardo», όπου ημικυκλική πλατεία με στοά ανοίγεται προς τον κάθετο οδικό άξονα. Τμήματα των τοίχων και από τους στυλοβάτες εντοπίστηκαν αποσπασματικά στο σκάμμα του νότιου κελύφους του σταθμού «Αγίας Σοφίας». Θραύσματα εντοίχιων ψηφιδωτών και τοιχογραφιών «μαρτυρούν» τον πολυτελή διάκοσμο των τόξων της στοάς.

Η πλατεία και σε αυτή την πλευρά ήταν επιστρωμένη με μαρμάρινες πλάκες, αν και η μεγαλύτερη επιφάνεια του δαπέδου έχει καταστραφεί, ενώ οι πλάκες που διασώθηκαν «in situ» είναι κατακερματισμένες. Η επιφάνεια της πλακόστρωσης υπολογίζεται σε 296 τ.μ., ενώ αφαιρώντας τις καταστροφές από μεταγενέστερους λάκκους και φρεάτια υπολογίζεται ότι καλύπτει συνολικά μέγιστη σωζόμενη έκταση 180 τετραγωνικών μέτρων.

Πηγή: AthensVoice

6ο Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο «Αθλητισμός, Κοινωνία και Πολιτισμός» – Συνδιοργάνωση Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία , Κέντρο Ελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Harvard

6ο Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο «Αθλητισμός, Κοινωνία και Πολιτισμός» – Συνδιοργάνωση Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία, Κέντρο Ελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Harvard

Η Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία(International Olympic Academy – IOA) σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard (Center for Hellenic Studies, Harvard University – CHS) διοργανώνουν το 6ο Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο «Αθλητισμός, Κοινωνία και Πολιτισμός», το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αρχαία Ολυμπία από τις 9 έως τις 13 Ιουλίου 2017.

Όπως και τα προηγούμενα έτη, το Συμπόσιο θα φιλοξενήσει ερευνητές από όλο τον κόσμο με τη δωρεάν συμμετοχή φοιτητών (65) και καθηγητών από Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Το Συμπόσιο απευθύνεται σε τριτοετείς και τεταρτοετείς προπτυχιακούς φοιτητές, μεταπτυχιακούς φοιτητές καθώς και σε υποψήφιους διδάκτορες του Τμήματός σας και προσφέρεται χωρίς οικονομική επιβάρυνση (δωρεάν συμμετοχή, μετακίνηση από και προς Αθήνα, διαμονή και ημιδιατροφή). Η επιλογή των συμμετεχόντων θα γίνει μέσα από διαδικασία κατάθεσης κι αξιολόγησης αιτήσεων στο http://wp.chs.harvard.edu/chs-forms/application-ssc-symposium/. Το συμπόσιο θα πραγματοποιηθεί στην Αγγλική γλώσσα, ενώ οι συμμετέχοντες θα παραλάβουν πιστοποιητικό παρακολούθησης στην Τελετή Λήξης.

Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλώ επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του συμποσίου (http://chs.harvard.edu/CHS/article/display/6533)

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ 30η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 9 – 11 ΜΑΡΤΙΟΥ 2017

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

30η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

9 – 11 ΜΑΡΤΙΟΥ 2017

 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

  

Για τριακοστή συνεχή χρονιά θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη η επιστημονική συνάντηση που αφορά στις ανασκαφές στη Μακεδονία και τη Θράκη. Θα γίνουν 89 ανακοινώσεις σχετικές με την αρχαιολογική έρευνα που διεξάγεται στον βορειοελλαδικό χώρο από την Καστοριά ως τον Έβρο.Οι αρχαιολόγοι σάς προσκαλούν να παρακολουθήσετε τις εργασίες αυτής της συνάντησης στην αίθουσα τελετών του παλαιού κτηρίου της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

 

ΧΟΡΗΓΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

 ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ATTIKO ΜΕΤΡΟ A.E.

 Την έκδοση των πρακτικών επιχορηγεί το ΥΠ.ΠΟ.Α.

Πρόγραμμα ΑΕΜΘ 30, 2016

 

 

Οργανωτική υποστήριξη συνεδρίου: τηλ. 2310 99.7211, kvasteli@hist.auth.gr

Τηλ. γραμματείας συνεδρίου: 2310 99.7069

ΑΦΙΣΑ ΑΕΜΘ 30, 2016

Ο γιος του τσαγκάρη που έκανε την Ευρώπη να λατρέψει την Αρχαία Ελλάδα

Όλοι στη χώρα μας γνωρίζουν ότι «όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, οι Ευρωπαίοι τρώγανε βελανίδια», ελάχιστοι όμως έχουν μπει στον κόπο να μάθουν τι ακριβώς κάναμε εμείς, όταν οι Ευρωπαίοι διάβαζαν αρχαία ελληνική γραμματεία, αποθέωναν την τέχνη της κλασσικής Ελλάδας και έχτιζαν κτίρια που να μοιάζουν με τους ναούς και τα μνημεία μας. Τέτοιες αναζητήσεις, βλέπετε, δεν φέρνουν κολακευτικά αποτελέσματα… Διότι, όταν οι Ευρωπαίοι ανακάλυπταν την Αρχαία Ελλάδα, εμείς χρησιμοποιούσαμε τα αγάλματα ως υλικά οικοδομής, κάναμε χάζι τους «μουρλούς ξένους» που γυρνούσαν στα ερείπια και σκίτσαραν τις «άχρηστες κολώνες», για να μην πούμε για εκείνους που, για λίγα γρόσια, διευκόλυναν τους «μουρλούς» να πάρουν στις πατρίδες τους μερικές από αυτές τις«παγανιστικές παλιατζούρες»… Δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια, φίλες και φίλοι:πρώτα ανακάλυψε η Ευρώπη το μεγαλείο της κλασσικής ελληνικής τέχνης και ύστερα έμαθαν να το αγαπούν οι Έλληνες…

Τούτη η ανάρτηση είναι αφιερωμένη στον σπουδαιότερο ελληνιστή όλων τον εποχών. Ένα γιο τσαγκάρη από κάποια ασήμαντη πόλη της Πρωσίας, που εκατό χρόνια πριν την επανάσταση του ’21, έκανε την Ευρώπη να λατρέψει την ελληνική κλασική τέχνη. Το όνομά του είναι Johann Joachim Winckelmann (Βίνκελμαν). Πρόκειται για τον θεμελιωτή της κλασικής Αρχαιολογίας και τον μεγαλύτερο υμνωδό της ελληνικής τέχνης. Το πιθανότερο είναι να μην τον έχετε ακούσει ποτέ. Οι νεοέλληνες προτίμησαν τα ονόματα στρατιωτικών και διπλωματών για τους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας. Στον Βίνκελμαν έμεινε μόνο ένα αδιέξοδο δρομάκι στο Α΄ Νεκροταφείο… Κι όμως, αν δεν ήταν εκείνος, ίσως να μην υπήρχε κανένας φιλέλληνας στρατιωτικός και διπλωμάτης να υποστηρίξει την Ελλάδα στην Ευρώπη…

photo

Ο Βίνκελμαν ξεκίνησε να υμνεί την Αρχαία Ελλάδα με το έργο του «Σκέψεις για τη μίμηση των ελληνικών έργων στη ζωγραφική και τη γλυπτική», σημειώνοντας την ανωτερότητα της αρχαίας ελληνικής τέχνης απέναντι σε κάθε άλλη μορφή τέχνης όλων των εποχών! Στο έργο του προέτρεπε τους σύγχρονούς του καλλιτέχνες να διδαχθούν από αυτή την τέχνη και να τη μιμηθούν. Παροιμιώδης έμεινε η φράση του για την ανεπανάληπτη «ευγενική απλότητα και το ήρεμο μεγαλείο» των έργων της κλασικής Αρχαιότητας («edle Einfalt und stille Gröbe»).

Με το επόμενο δοκίμιό του για την «Αντίληψη του ωραίου στην τέχνη» (1763), ο Βίνκελμαν επηρέασε καθοριστικά τις αισθητικές αντιλήψεις ολόκληρης της εποχής του ύστερου Διαφωτισμού στην Ευρώπη. Η επιρροή του καθρεφτίζεται στις μεγαλύτερες πνευματικές μορφές του 18ου-19ου αιώνα, όπως ο Γκαίτε, ο Μπάιρονκαι ο Σίλλερ. Ο απόηχος των θεωριών του έφτασε μέχρι την πολιτική επικαιρότητα της εποχής του, καθώς οι απόψεις του για τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε το δημοκρατικό πολίτευμα των πόλεων – κρατών στην ανάπτυξη της αρχαίας ελληνικής τέχνης, βρήκαν ευνοϊκό έδαφος στην ιδεολογία της Γαλλικής Επανάστασης (1789) και αργότερα στους οπαδούς του Ναπολέοντα.

O Βίνκελμαν γεννήθηκε το 1717 στο Stendal του Μαγδεμβούργου, στη βόρεια Γερμανία (τότε Πρωσία) από πατέρα τσαγκάρη και μάνα υφάντρα. Οι οικονομικές δυσκολίες της οικογένειας, δεν του επέτρεψαν να πάει σε καλά σχολεία, αλλά η δίψα του για μάθηση και η εμμονή του με την αρχαία Ελλάδα, του εξασφάλισαν μία θέση βιβλιοθηκάριου στην περίφημη βιβλιοθήκη του κόμητα Bunau στο Nothnitz, κοντά στη Δρέσδη. Από τα βιβλία της βιβλιοθήκης αυτής θα αντλήσει πλήθος νέων πληροφοριών σχετικών με την κλασική αρχαιότητα, ενώ συγχρόνως η αξιόλογη αρχαιολογική συλλογή της γειτονικής Δρέσδης θα του δώσει τη δυνατότητα να αποκτήσει και άμεση αντίληψη αρχαίων έργων.

Ο καρδινάλιος Αρχίντο, ένας διπλωμάτης της αυλής του Βατικανού, εντυπωσιασμένος από τις γνώσεις του νεαρού Βίνκελμαν θα προσπαθήσει να τον προσηλυτίσει στον καθολικισμό. Γνωρίζοντας ότι το όνειρο του ήταν να επισκεφθεί τη Ρώμη, προσφέρεται να τον βοηθήσει με αντάλλαγμα να απαρνηθεί τον Λούθηρο και να γίνει καθολικός. Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα και ο Winckelmann το 1754 ασπάστηκε τον καθολικισμό και με βασιλική υποτροφία (και λαμπρές συστατικές επιστολές) φτάνει στην αιώνια πόλη όπου γίνεται αμέσως δεκτός στον κύκλο των μορφωμένων και των ανώτερων κληρικών. Γρήγορα αναλαμβάνει τη διεύθυνση του Τμήματος των ρωμαϊκών αρχαιοτήτων του Βατικανού ως ο επίσημος αρχαιολόγος του Πάπα

Το 1762 και το 1764, έχοντας επισκεφθεί τη Νεάπολη και την περιοχή του Βεζουβίου, εκδίδει δύο μελέτες με τις οποίες πληροφορεί το κοινό, με τρόπο υπεύθυνο, για τα συναρπαστικά ευρήματα που είχαν αποκαλυφθεί τότε στο Herculaneum και για τη σημασία τους. Για τη σωστή ερμηνεία των μνημείων ο Winckelmann καταφεύγει στη βοήθεια της ελληνικής μυθολογίας, ενώ ως τότε η αποκλειστική πηγή για σχετικές πληροφορίες ήταν η ρωμαϊκή μυθολογία.

Το 1768, νοσταλγώντας την πατρίδα του, αποφασίζει να την επισκεφθεί. Φθάνοντας στη Βιέννη, γίνεται δεκτός με τιμές από τη βασίλισσα Μαρία-Θηρεσία αλλά, για ανεξήγητους λόγους, αποφασίζει να διακόψει το ταξίδι του προς τη Γερμανία και προγραμματίζει την επιστροφή του στη Ρώμη. Αυτή η αλλαγή του ταξιδιού του στάθηκε μοιραία. Καθ’ οδόν προς τη Ρώμη και ευρισκόμενος στην Τεργέστη,δολοφονείται από έναν άνθρωπο του υποκόσμου ονόματι Αρκάντζελι στις 8 Ιουνίου 1768 με πιθανότατο κίνητρο τη ληστεία. Τον δολοφόνο του, είχε «γνωρίσει» στο λιμάνι της πόλης τις πρώτες ημέρες της άφιξής του στην Τεργέστη. Αυτό το άδοξο τέλος επεφύλαξε στον θεμελιωτή της επιστήμης της Κλασικής Αρχαιολογίας η μοίρα.

photo

Μέχρι την εμφάνιση του Βίνκελμαν, η αρχαία τέχνη χλευάζονταν από τον χριστιανισμό για την παρακμή και την εξαφάνισή της. Ο Βίνκελμαν διαχώρισε τη ρωμαϊκή από την ελληνική τέχνη, απογειώνοντας τη δεύτερη, ως κορυφαία έκφραση του ανθρώπου μίας δημοκρατικής κοινωνίας, όπως ήταν η Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ.. Η παρακμή της τέχνης, έγραψε ο Βίνκελμαν, ξεκίνησε από τα Ελληνιστικά Βασίλεια, που ακολούθησαν τον θάνατο του Αλέξανδρου, όταν πια δεν υπήρχε «κοινό», δεν υπήρχε δηλαδή δημοκρατία, αλλά η τέχνη είχε περάσει στα χέρια της ιδιωτικής επίδειξης, καταλήγοντας σε αδιέξοδο. Ο Βίνκελμαν ήταν εκείνος που στοιχειοθέτησε τον σύνδεσμο μεταξύ εξαιρετικής καλλιτεχνικής δημιουργίας και πολιτικής ελευθερίας.

Χάρη στον Βίνκελμαν το ενδιαφέρον των μελετητών απομακρύνθηκε από τα περιγραφικά και βιογραφικά στοιχεία και στράφηκε αποκλειστικά στις βαθύτερες αισθητικές και πνευματικές αξίες που περικλείει η αρχαία ελληνική τέχνη. Στην Ιστορία του, ο Winckelmann έθεσε για πρώτη φορά τις βάσεις της εξέλιξης της τέχνης γενικά, και ειδικότερα της αρχαίας τέχνης, συνδυάζοντας με επιδεξιότητα και γνώση κλιματολογικά, μυθικά, ιστορικά, θρησκευτικά, πολιτικά, κοινωνικά, αισθητικά και πολιτισμικά στοιχεία, προβαίνοντας στην ερμηνεία και αξιολόγηση της τέχνης των αρχαίων λαών, και ειδικότερα των Ελλήνων, με πρωτότυπο τρόπο και υποδειγματική μέθοδο.

photo

Θεμελιωτής του Νεοκλασικισμού και ιδρυτής της επιστημονικής Αρχαιολογίας, ο Βίνκελμαν μετέδωσε τη λάμψη του αρχαιοελληνικού πολιτισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε σημείο μάλιστα που ορισμένοι να μιλήσουν για «πολιτισμικό ζυγό» της Ελλάδας έναντι των υπόλοιπων χωρών. Όμως αυτός ο «ζυγός» ήταν τόσο στιβαρός που έκανε τον Νίτσε να γράψει: «Κάθε δημιουργία δίπλα σε εκείνες των Ελλήνων, μοιάζει με έκτρωμα αδέξιας μίμησης και γελοιογραφία».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Winckelmann Gesellshaft – Museum

Johann Joachim Winckelmann «Ιστορία της αρχαίας Τέχνης», μτφρ.: Λευτέρης Αναγνώστου, επιμ.: Γεράσιμος Αν. Μαρκαντωνάτος, Gutenberg, Αθήνα 2010.

Μιχάλη Α. Τιβέριου, Winckelmann, o Θεμελιωτής της Αρχαιολογίας

Winckelmann and his Century, Bryn Mawr Univercity

Μανακίδου Ε., «Ιστορική διαδρομή της επιστήμης της Αρχαιολογίας στην Ευρώπη» στο Αρχαιολογία στον Ελληνικό χώρο, ΕΑΠ, Πάτρα 2003.

Robinson Walter, «The father of official art history was a German named Johann Joachim Winckelmann», Random House 1995.

Αναδημοσίευση από το postmodern.gr

Πηγή:Huffington Greece

Αρχαίο ελληνικό φρούριο ανακαλύφθηκε στην Κριμαία

Αρχαίο ελληνικό φρούριο τουλάχιστον 2.000 ετών ανακαλύφθηκε στην Κριμαία. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της ομάδας των Ρώσων αρχαιολόγων, που πραγματοποίησε τη σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη, το σημείο που εντοπίστηκε το αρχαίο ελληνικό φρούριο είναι κοντά στη Μαύρη Θάλασσα και πιθανολογείται ότι αποτελούσε σημείο ελέγχου των Ελλήνων στην περιοχή.

Επίσης, όπως ανέφεραν οι αρχαιολόγοι, βρέθηκαν ελληνικές επιγραφές σε αγγεία, αλλά ακόμα δεν είναι σε θέση να ανακοινώσουν από ποια περίοδο.

Δείτε τη φωτο εδώ: 

Πηγή: rbth.com/enikos.gr